Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 29-njy maddasynda erkekleriň we aýallaryň deň hukuklara we azatlyklara, şeýle hem olary durmuşa geçirmek üçin deň mümkinçiliklere eýedikleri bellenilýär.
Gender deňliginiň esasy hukuk binýady 2015-nji ýylyň 18-nji awgustynda kabul edilen «Aýallaryň we erkekleriň deň hukuklarynyň we deň mümkinçilikleriniň döwlet kepillikleri hakynda» Türkmenistanyň Kanunydyr. Kanun aýallaryň we erkekleriň döwlet we jemgyýetçilik durmuşynyň ähli ugurlarynda deň hukuklaryny we deň mümkinçiliklerini kepillendirýär.
Kanunyň 21-nji maddasynda zähmet çygrynda aýallaryň we erkekleriň:
- zähmete bolan deň hukugy;
- işe kabul edilmekde deň mümkinçilikleri;
- hünär we iş görnüşini erkin saýlamak hukugy;
- hünär taýýarlygyndan we gaýtadan taýýarlykdan geçmek üçin deň mümkinçilikleri;
- howpsuz zähmet şertlerine bolan deň hukuklary;
- deň gymmatlykdaky zähmet üçin deň hak almaga bolan hukuklary;
- kärhanany, edarany we guramany dolandyrmaga gatnaşmak üçin deň hukuklary kepillendirilýär.
Şeýle hem Kanunyň 12-nji maddasyna laýyklykda, jemgyýetçilik birleşikleri gender deňligini üpjün etmek boýunça maksatnamalaryň we çäreleriň durmuşa geçirilmegine gatnaşyp, degişli başlangyçlar bilen çykyş edýärler. Bu düzgün Kärdeşler arkalaşyklarynyň hem gender deňligini ösdürmek boýunça jemgyýetçilik ähmiýetli işlere gatnaşmagy üçin hukuk esasyny döredýär.
Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklary zähmetkeşleriň zähmet we beýleki durmuş-ykdysady hukuklaryny hem-de kanuny bähbitlerini goramak, zähmet şertlerini gowulandyrmak we zähmet howpsuzlygyny üpjün etmek ugrunda işleýän jemgyýetçilik guramasydyr. Kärdeşler arkalaşyklarynyň işi agzalaryň deňhukuklylygy ýörelgesine esaslanýar.
Şu nukdaýnazardan, gender deňligi Kärdeşler arkalaşyklarynyň işiniň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýar. Bu ugurda:
- aýallaryň zähmet hukuklarynyň we kanuny bähbitleriniň goralmagyna;
- aýallar üçin howpsuz we amatly zähmet şertleriniň döredilmegine;
- hünär taýdan ösmegine we bilim almaga deň mümkinçilikleriň üpjün edilmegine;
- zenanlaryň kärdeşler arkalaşyklarynyň işine işjeň gatnaşmagyna;
- maşgalany we zähmeti utgaşdyrmak bilen bagly hukuklaryň düşündirilmegine;
- gender deňligi boýunça hukuk sowatlylygynyň ýokarlandyrylmagyna üns berilýär.
- Türkmenistanyň Kärdeşler arkalaşyklarynyň agzalarynyň düzüminde zenanlar hem uly paýy eýeleýär — agzalaryň takmynan 50 göterimine golaýyny aýallar düzýär. Bu görkeziji zenanlaryň Kärdeşler arkalaşyklarynyň düzümindäki işjeň gatnaşygyny we olaryň zähmet gatnaşyklaryndaky möhüm ornuny görkezýär.
Zenan agzalaryň şeýle ýokary paýynyň bolmagy Kärdeşler arkalaşyklary üçin aýallaryň zähmet hukuklaryny goramak, olaryň hünär we jemgyýetçilik işlerine gatnaşygyny goldamak, şeýle hem gender deňligi ýörelgelerini ösdürmek boýunça işleriň aýratyn ähmiýetlidigini görkezýär.